Safe & Save Pharmacy

วัดความดันอย่างไร ให้ได้ค่าที่แม่นยำ

21 พฤศจิกายน 2569
วัดความดันอย่างไร ให้ได้ค่าที่แม่นยำ

วัดความดันอย่างไร ให้ได้ค่าที่แม่นยำ

ความดันโลหิต คือ แรงดันของเลือดที่กระทำต่อผนังหลอดเลือดแดงขณะที่หัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย โดยค่าความดันโลหิตประกอบด้วยตัวเลข 2 ค่า ได้แก่

 • ค่าความดันตัวบน (Systolic Blood Pressure) คือ แรงดันในหลอดเลือดขณะที่หัวใจบีบตัวเพื่อสูบฉีดเลือดออกไป

 • ค่าความดันตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure) คือ แรงดันในหลอดเลือดขณะที่หัวใจคลายตัว

ความดันโลหิตเป็นหนึ่งในค่าพื้นฐานที่สำคัญต่อการประเมินสุขภาพ เพราะสามารถสะท้อนการทำงานของหัวใจและหลอดเลือดได้ การวัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เราทราบความเปลี่ยนแปลงของร่างกาย และช่วยเฝ้าระวังความเสี่ยงต่อโรคต่าง ๆ โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งมักไม่แสดงอาการผิดปกติอย่างชัดเจนในระยะแรก

การวัดความดันโลหิตเป็นประจำช่วยให้เราทราบระดับความดันของตนเอง และสามารถสังเกตความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตสูงที่มักไม่แสดงอาการเตือน แต่หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการดูแลอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และโรคไตเรื้อรังได้ นอกจากนี้การติดตามค่าความดันอย่างต่อเนื่องยังช่วยให้แพทย์ประเมินแนวโน้มของระดับความดันโลหิต ติดตามผลการรักษา และปรับแนวทางการดูแลสุขภาพได้อย่างเหมาะสม ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือบุคคลทั่วไป การใส่ใจตรวจวัดความดันโลหิตตามความเหมาะสมจึงเป็นอีกหนึ่งวิธีสำคัญในการดูแลสุขภาพระยะยาว

อย่างไรก็ตามการวัดความดันให้ได้ค่าที่ถูกต้องไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องวัดเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับการเตรียมตัว ท่าทางขณะวัด และวิธีการใช้งานที่ถูกต้องด้วย จึงควรทำความเข้าใจวิธีวัดความดันโลหิตอย่างถูกต้องเพื่อให้ได้ค่าที่แม่นยำและนำไปใช้ประเมินสุขภาพได้อย่างเหมาะสมกัน โดยก่อนวัดความดันโลหิต ควรเตรียมร่างกายให้พร้อม เพื่อป้องกันปัจจัยที่อาจทำให้ค่าความดันสูงหรือต่ำกว่าความเป็นจริง โดยมีข้อแนะนำดังนี้

1. พักผ่อนและนั่งสงบก่อนวัด

ควรนั่งพักอย่างน้อย 5 นาที ก่อนเริ่มวัดความดัน ไม่ควรรีบวัดทันทีหลังเดินเร็ว ออกกำลังกาย หรือทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรง เพราะอาจทำให้หัวใจเต้นเร็วและค่าความดันเปลี่ยนแปลงได้

2. หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มและกิจกรรมที่กระตุ้นความดัน

ควรงดสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชา และเครื่องดื่มชูกำลัง รวมถึงการออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาทีก่อนวัดความดัน เนื่องจากปัจจัยเหล่านี้อาจส่งผลต่อระดับความดันโลหิตได้

3. ปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนวัด

การกลั้นปัสสาวะอาจทำให้ร่างกายเกิดความไม่สบายตัวและส่งผลให้ค่าความดันโลหิตสูงขึ้นได้ จึงควรเข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อนเริ่มวัด

4. เลือกเสื้อผ้าที่เหมาะสม

ควรสวมเสื้อผ้าที่สามารถเปิดบริเวณต้นแขนได้สะดวก และไม่ควรพันผ้าพันแขนทับเสื้อผ้า เพราะอาจทำให้การวัดความดันคลาดเคลื่อน

5. หลีกเลี่ยงการพูดคุยระหว่างเตรียมตัวและวัดความดัน

ควรอยู่ในท่าที่ผ่อนคลาย ไม่พูดคุย ไม่เล่นโทรศัพท์ และไม่ทำกิจกรรมอื่นระหว่างการวัด เพื่อให้ร่างกายอยู่ในสภาวะสงบมากที่สุด

 

การวัดความดันโลหิตด้วยเครื่องวัดแบบดิจิทัลชนิดพันต้นแขนเป็นวิธีที่สะดวกและสามารถใช้งานได้ด้วยตนเอง หากปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างถูกต้อง จะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือของค่าที่วัดได้

ขั้นตอนที่ 1: เลือกเครื่องวัดความดันที่เหมาะสม

ควรเลือกเครื่องวัดความดันชนิดพันต้นแขนที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้องหรือผ่านการรับรองตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง และเลือกผ้าพันแขนให้มีขนาดเหมาะสมกับเส้นรอบวงต้นแขน เพราะหากผ้าพันแขนเล็กหรือใหญ่เกินไป อาจทำให้ค่าที่วัดได้คลาดเคลื่อน

ขั้นตอนที่ 2: นั่งในท่าที่ถูกต้อง

นั่งบนเก้าอี้ที่มีพนักพิง หลังพิงพนัก เท้าวางราบกับพื้นทั้งสองข้าง ไม่ไขว่ห้าง และควรนั่งในท่าที่ผ่อนคลาย โดยไม่เกร็งกล้ามเนื้อ

ขั้นตอนที่ 3: วางแขนให้อยู่ในระดับเดียวกับหัวใจ

วางแขนบนโต๊ะหรือพื้นผิวที่มั่นคง ให้บริเวณต้นแขนอยู่ในระดับเดียวกับหัวใจ ฝ่ามือหงายขึ้น และปล่อยแขนให้ผ่อนคลาย ไม่เกร็งหรือยกแขนค้างไว้เอง

ขั้นตอนที่ 4: พันผ้าพันแขนให้ถูกตำแหน่ง

พันผ้าพันแขนบริเวณต้นแขนโดยให้ขอบล่างอยู่เหนือข้อพับแขนประมาณ 2-3 เซนติเมตร หรือตามคำแนะนำของเครื่องวัด โดยให้ผ้าพันแขนกระชับพอดี ไม่แน่นหรือหลวมจนเกินไป

ขั้นตอนที่ 5: เริ่มวัดและบันทึกผล

กดปุ่มเริ่มทำงานของเครื่องวัดความดัน ระหว่างเครื่องกำลังวัดควรอยู่นิ่ง ๆ ไม่พูดคุย เมื่อได้ผลการวัดแล้วให้บันทึกค่าความดันตัวบน ตัวล่าง และอัตราการเต้นของหัวใจไว้ แนะนำให้วัดอย่างน้อย 2 ครั้ง โดยเว้นระยะห่างประมาณ 1 นาที แล้วนำค่าที่ได้มาพิจารณาร่วมกัน หากต้องติดตามความดันที่บ้านควรวัดในช่วงเวลาใกล้เคียงกันทุกวันตามคำแนะนำของแพทย์

โดยทั่วไป ค่าความดันโลหิตจะแสดงเป็นตัวเลข 2 ค่า มีหน่วยเป็นมิลลิเมตรปรอท (mmHg) ได้แก่ ค่าความดันตัวบนและค่าความดันตัวล่าง ตัวอย่างเช่น หากเครื่องแสดงผลเป็น 120/80 mmHg หมายถึง ความดันตัวบนอยู่ที่ 120 และความดันตัวล่างอยู่ที่ 80 มิลลิเมตรปรอท

สำหรับเกณฑ์การประเมินความดันโลหิตในผู้ใหญ่ตามแนวทางของสมาคมโรคหัวใจ (American Heart Association) สามารถแบ่งได้ดังนี้

 • ความดันโลหิตปกติ: ค่าตัวบนต่ำกว่า 120 และค่าตัวล่างต่ำกว่า 80 mmHg

 • ความดันโลหิตสูงกว่าปกติ: ค่าตัวบน 120-129 และค่าตัวล่างต่ำกว่า 80 mmHg

 • ความดันโลหิตสูงระยะที่ 1: ค่าตัวบน 130-139 หรือค่าตัวล่าง 80-89 mmHg

 • ความดันโลหิตสูงระยะที่ 2: ค่าตัวบนตั้งแต่ 140 ขึ้นไป หรือค่าตัวล่างตั้งแต่ 90 ขึ้นไป mmHg

 • ภาวะความดันโลหิตสูงรุนแรง: ค่าตัวบนสูงกว่า 180 และ/หรือค่าตัวล่างสูงกว่า 120 mmHg

ทั้งนี้ เกณฑ์ดังกล่าวเป็นแนวทางการจัดระดับสำหรับผู้ใหญ่ ไม่ใช่การวินิจฉัยโรคจากการวัดเพียงครั้งเดียว และอาจมีเกณฑ์เป้าหมายที่แตกต่างกันตามแนวทางเวชปฏิบัติและสภาวะสุขภาพของแต่ละบุคคล หากพบว่าค่าความดันสูงกว่าปกติ ควรพักสักครู่และวัดซ้ำ หากยังคงสูงควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม

 

References

Jones, D. W., Ferdinand, K. C., Taler, S. J., Johnson, H. M., Shimbo, D., Abdalla, M., Altieri, M. M., Bansal, N., Bello, N. A., Bress, A. P., Carter, J., Cohen, J. B., Collins, K. J., Commodore-Mensah, Y., Davis, L. L., Egan, B., Khan, S. S., Lloyd-Jones, D. M., Mazurek Melnyk, B., ... Williamson, J. D. (2025). 2025 AHA/ACC/AANP/AAPA/ABC/ACCP/ACPM/AGS/AMA/ASPC/NMA/PCNA/SGIM guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation, 152, e114–e218. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001356