กรมควบคุมโรคเตือน! ไข้เลือดออกระบาดหนัก รับมืออย่างไร?

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ได้ออกมาแจ้งเตือนสถานการณ์โรคไข้เลือดออกในประเทศไทยซึ่งมีแนวโน้มการระบาดที่สูงขึ้นอย่างน่าเป็นห่วง โดยพบว่าจำนวนผู้ป่วยสะสมตั้งแต่ต้นปีมีจำนวนมากกว่าปีที่แล้วในช่วงเวลาเดียวกันถึง 1.9 เท่า โรคไข้เลือดออกเกิดจากการติดเชื้อไวรัสเดงกี (Dengue) ที่มียุงลายเป็นพาหะนำโรค การระบาดมักจะรุนแรงขึ้นในช่วงฤดูฝนซึ่งเป็นช่วงที่ยุงลายขยายพันธุ์ได้ดี กรมควบคุมโรคจึงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการป้องกันโรค โดยแนะให้ประชาชนยึดหลัก “3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค” ได้แก่ เก็บบ้านให้สะอาด, เก็บขยะที่อาจเป็นแหล่งน้ำขัง, และเก็บภาชนะปิดฝาให้มิดชิด เพื่อตัดวงจรการขยายพันธุ์ของยุงลาย หากมีอาการไข้สูงลอยเกิน 2 วัน ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัยและรักษาทันที

ประชาชนทุกคนมีความเสี่ยงที่จะป่วยเป็นโรคไข้เลือดออกได้ โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ อาการของโรคไข้เลือดออกในช่วงแรกจะคล้ายกับไข้หวัด ได้แก่ มีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว อาจมีผื่นขึ้นตามผิวหนัง สิ่งที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือภาวะช็อกในระยะไข้ลด ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิต สัญญาณเตือนที่สำคัญคือ ผู้ป่วยจะมีอาการซึมลง อ่อนเพลียมาก ปวดท้องรุนแรง คลื่นไส้อาเจียน และอาจมีเลือดออกตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย การป้องกันที่ดีที่สุดคือการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายบริเวณบ้านและที่พักอาศัย คว่ำภาชนะที่มีน้ำขัง เปลี่ยนน้ำในแจกันทุก 7 วัน และขัดล้างภาชนะเพื่อกำจัดไข่ยุงลายที่ติดอยู่

การดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงและเสริมสร้างภูมิคุ้มกันอยู่เสมอเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยลดความรุนแรงของโรคต่างๆ ได้ แม้จะไม่ได้ป้องกันการติดเชื้อไข้เลือดออกโดยตรง แต่การมีพื้นฐานสุขภาพที่ดีจะช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็วขึ้น การดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ, พักผ่อนให้เต็มที่, และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะผักและผลไม้ที่อุดมไปด้วยวิตามินซี จะช่วยเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันได้ สำหรับผู้ที่ป่วยเป็นไข้เลือดออก ข้อควรระวังอย่างยิ่ง คือห้ามรับประทานยาในกลุ่ม NSAIDs เช่น แอสไพริน หรือ ไอบูโพรเฟน เพื่อลดไข้เอง เพราะยาเหล่านี้มีผลต่อเกล็ดเลือด อาจเพิ่มความเสี่ยงให้เลือดออกผิดปกติได้ ควรใช้ยาพาราเซตามอลตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

นอกจากการป้องกันโรคไข้เลือดออกแล้ว การทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคอื่นๆ ที่มียุงเป็นพาหะ เช่น โรคไข้ซิกา หรือโรคชิคุนกุนยา ก็เป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากมีอาการคล้ายคลึงกันและสามารถป้องกันได้ด้วยการกำจัดแหล่งยุงลายเช่นเดียวกัน การเรียนรู้เกี่ยวกับวัคซีนป้องกันไข้เลือดออกซึ่งปัจจุบันมีให้บริการในประเทศไทย ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการลดความรเสี่ยงและความรุนแรงของโรค โดยควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับข้อมูลที่ถูกต้อง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: อาการสำคัญของโรคไข้เลือดออกคืออะไร?
A: อาการสำคัญคือมีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อาจมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง และคลื่นไส้อาเจียน

Q: ถ้าสงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก ควรซื้อยาลดไข้กินเองได้หรือไม่?
A: ไม่ควรซื้อยากินเอง โดยเฉพาะยาในกลุ่มแอสไพรินและไอบูโพรเฟน เพราะอาจทำให้เลือดออกง่ายขึ้นและเป็นอันตราย ควรปรึกษาแพทย์และใช้ยาพาราเซตามอลเพื่อลดไข้ตามคำแนะนำเท่านั้น

Q: วิธีป้องกันไข้เลือดออกที่ดีที่สุดคืออะไร?
A: วิธีที่ดีที่สุดคือการป้องกันไม่ให้ยุงกัดและทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในบริเวณบ้านและชุมชน โดยใช้มาตรการ “3 เก็บ” คือ เก็บบ้านให้สะอาด, เก็บขยะและเศษภาชนะไม่ให้เป็นแหล่งน้ำขัง, และเก็บปิดภาชนะกักเก็บน้ำให้มิดชิด

แหล่งอ้างอิง

• กรมควบคุมโรค — https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=42962&dept=011 — 2024-05-21